Bir çeviri romanı okurken çoğumuz yazarın sesini duyduğumuzu düşünürüz; oysa elimizdeki her cümle, bir başkasının dil içinde yaptığı sayısız seçimin ürünüdür. Çevirmen, kaynak metindeki bir sözcüğün hangi karşılığının bağlama uyacağına, bir deyimin olduğu gibi mi aktarılacağına yoksa hedef dilde benzer bir deyimle mi karşılanacağına, uzun cümlelerin bölünüp bölünmeyeceğine karar verir. Uzun süre iyi bir çevirinin, okura çeviri olduğunu hiç hissettirmeyen metin olduğu kabul edildi. Bu anlayışa göre çevirmen ne kadar görünmez olursa o kadar başarılı sayılıyordu. Yayınevlerinin kapakta çevirmenin adına yer vermemesi ya da onu küçük harflerle iç sayfaya sıkıştırması da bu anlayışın bir yansımasıydı. Eleştirmenler de bir çeviriyi övmek istediklerinde çoğu zaman onun akıcılığından söz etmekle yetiniyor, çevirmenin hangi güçlükleri nasıl aştığını pek sorgulamıyordu.
Son dönemde bazı çeviri kuramcıları bu görüşe itiraz ediyor. Onlara göre bir metni hedef dilin alışkanlıklarına tamamen uydurmak, yabancı kültürün farklılığını silmek anlamına gelir. Başka bir coğrafyada yazılmış bir romanın yemek adlarından hitap biçimlerine kadar her ayrıntısının okurun tanıdığı karşılıklara dönüştürülmesi, okuru rahatlatır ama onu yabancı olanla karşılaşma deneyiminden yoksun bırakır. Bu kuramcılar, çevirinin zaman zaman okuru hafifçe zorlamasını, metnin başka bir dilden geldiğini fısıldamasını savunur. Elbette bu yaklaşım da sınırsız değildir; aşırı yabancılaştırılmış bir metin okunamaz hâle gelebilir. Tartışmanın vardığı yer, çevirmeni bir aracı olmaktan çıkarıp metnin ikinci yaratıcısı olarak görmektir. Bu nedenle bugün pek çok okur, bir kitabı seçerken yazarın adı kadar çevirmenin adına da bakıyor.


Bu parçada söz edilen çeviri kuramcılarının görüşleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

< ÖNCEKİ SORMA SONRAKİ>

ALES Sözel Paragraf Grupları 54. Soru

ALES sınavı, Sözel Paragraf Grupları sorularından 54 numaralı soru ve şıkları. Doğru yanıt için tercih yapınız.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420