1. Yeni çalışma biçiminin stok anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Just in time
B ) Kanban
C) Sürekli iyileştirme
D) Toplam kalite
E ) Kaizen

Cevap: A) Just in time
Açıklama: Fordist (eski) kitle üretiminde, ürünler piyasaya satılacağı varsayılarak aylar öncesinden üretilip devasa depolara (stoklara) yığılırdı. Japon otomobil firması Toyota tarafından geliştirilen “Esnek Üretim (Yeni çalışma biçimi)” modelinde ise bu israfı önlemek için “Sıfır Stok” felsefesi benimsenmiştir. Bu sisteme göre parçalar, ancak montaj hattında “tam ihtiyaç duyulduğu anda (sıfır hatayla)” üretilir veya sipariş edilir. Bu anlayışa “Just in time” (Tam Zamanında) adı verilir.

2. Post-endüstriyel toplumda zenginliğin kaynağı daha çok aşağıdakilerden hangisine bağlı olacaktır?

A) Nüfusa
B) Sıkı aile bağlarına
C) Sıkı disipline
D) Bilgi işçilerinin veriminin arttırılmasına
E ) Hiyerarşiye

Cevap: D) Bilgi işçilerinin veriminin arttırılmasına
Açıklama: Tarım toplumunda zenginliğin kaynağı toprak, endüstri toplumunda ise makine parkı (sermaye) ve ucuz kas gücüydü. Daniel Bell’in kavramsallaştırdığı Post-endüstriyel (Bilgi) toplumunda ise zenginliği yaratan şey teorik bilgi ve teknolojidir. Dolayısıyla yeni ekonomide katma değer, kas gücüne dayalı işçilerden değil, veriyi işleyen, yazılım geliştiren, tasarım yapan “bilgi işçilerinden (profesyonellerden)” elde edilir. İşletmelerin ve ulusların zenginliği bu bilgi işçilerinin yaratıcılığına ve veriminin arttırılmasına doğrudan bağlı olacaktır.

3. Militaristik despotizmin egemen olduğu savaşçı toplumlardan özgürlüğün ve barışçı yönetimlerin egemen olduğu endüstri toplumlarına doğru bir ilerlemenin mevcut olduğu görüşü aşağıdaki sosyologlardan hangisine aittir?

A) U. Beck
B) H. Spencer
C ) R. Sennett
D) Aristo
E ) A. Giddens

Cevap: B) H. Spencer
Açıklama: Sosyal Darwinizmin öncülerinden İngiliz sosyolog Herbert Spencer, toplumların biyolojik organizmalar gibi basitten karmaşığa doğru “evrimleştiğini” savunur. Spencer, tarihsel evrimi iki ana tipe ayırır: Çatışma, fetih ve mutlak itaat üzerine kurulan ilkel “Militaristik (Savaşçı) Toplumlar” ve evrimin son aşamasında özgürlüğün, gönüllü sözleşmelerin, serbest pazarın ve barışın egemen olduğu “Endüstri Toplumları”. O’na göre bu geçiş zorunlu bir evrimsel ilerlemedir.

4. Endüstri sonrası çağda gelişmekte olan ülkelerin dünyada hangi işlevi üstlenmesi beklenmektedir?

A) Bilginin üreticisi olacaklardır.
B) İmalatın kaçtığı alanlar olacaklardır.
C) İmalat işlerinin yapıldığı dünyanın atölyesi olacaklardır.
D) Teknoloji üreten merkezler olacaklardır.
E ) Ar-ge üssü haline geleceklerdir.

Cevap: C) İmalat işlerinin yapıldığı dünyanın atölyesi olacaklardır.
Açıklama: Küreselleşen yeni işbölümünde (Post-endüstriyel dönemde), Batı (ABD, Avrupa) gibi gelişmiş ülkeler çevre kirliliği yaratan ve ucuz emek isteyen imalat (fabrika) sektörlerini kendi ülkelerinden çıkarıp Asya, Güney Amerika gibi gelişmekte olan ülkelere kaydırmıştır. Gelişmiş ülkeler Ar-Ge’yi, tasarımı (markayı) ve finansı kendi merkezlerinde tutarken; Çin, Hindistan, Bangladeş gibi gelişmekte olan üçüncü dünya ülkelerinin “dünyanın imalat atölyesi (fabrikası)” olması beklenmiş ve bu işlev onlara yüklenmiştir.

5. Post-endüstriyel toplumda aşağıdaki kavramlardan hangisi merkezî bir önem kazanmaktadır?

A) Tasarruf
B) Tüketim
C ) Üretim
D) Disiplin
E ) Emek

Cevap: B) Tüketim
Açıklama: Endüstri (Sanayi) toplumunun merkezî kavramı “Üretim”, fabrikasyon, ağır emek ve tasarruftu. Oysa Post-endüstriyel (Geç kapitalist) toplumda ekonomi hizmetler sektörüne kaymış, devasa AVM’ler, e-ticaret siteleri, reklamlar ve kredi kartları hayatı ele geçirmiştir. Bu nedenle yeni toplumda insanların kimliklerini belirleyen, ekonomiyi döndüren ve merkezî önem kazanan olgu, üretim ve tasarruf değil; doğrudan “Tüketim” ve tüketim kültürü olmuştur.

6. Post-endüstriyel teorisyenlere göre yeni toplumda en çok hangi işletmeler başarılı olacaktır?

A) Yerel ölçekte çalışanlar
B) Geleneksel işletmeler
C) Kitle üretimi yapan işletmeler
D) Bankalarla kişisel ilişkisi bulunan işletmeler